दक्षिणपूर्वी एसियामा ऊर्जा सङ्कट: महँगी र अभावको दोहोरो त्रास
दक्षिणपूर्वी एसियामा नवीकरणीय ऊर्जाको प्रयोग बढाउने र परम्परागत ऊर्जाको प्रयोग घटाउने क्रममा ऊर्जा मूल्य बढ्नु र जीवनयापन महँगिनु मानिसहरूको सबैभन्दा ठुलो चिन्ता बनेको एक क्षेत्रीय सर्वेक्षणले देखाएको छ।
काठमाडौ, १७ अशोज ।
एशियाली देशहरुमा म्यानमार, लाओस, भियतनाम, थाइल्याण्ड, कम्बोडिया, ब्रुनाई, फिलिपिन्स, मलेसिया, सिंगापुर, इन्डोनेशिया, टिमोर लेस्टे देशहरु छन् ।
एसियामा नवीकरणीय ऊर्जाको प्रयोग बढाउने र परम्परागत ऊर्जाको प्रयोग घटाउने क्रममा ऊर्जा मूल्य बढ्नु र जीवनयापन महँगिनु मानिसहरूको सबैभन्दा ठुलो चिन्ता बनेको एक क्षेत्रीय सर्वेक्षणले देखाएको छ।
सिंगापुरस्थित युसुफ इशाक संस्थानले सार्वजनिक गरेको सन् २०२६ को जलवायु दृष्टिकोण सर्वेक्षण प्रतिवेदनअनुसार, ४४.६ प्रतिशत उत्तरदाताले ऊर्जा मूल्य र जीवनयापन खर्च बढ्नुलाई सबैभन्दा ठुलो चिन्ताका रूपमा बताएका छन्। दक्षिणपूर्वी एशियाली देशहरुमा म्यानमार, लाओस, भियतनाम, थाइल्याण्ड, कम्बोडिया, ब्रुनाई, फिलिपिन्स, मलेसिया, सिंगापुर, इन्डोनेशिया, टिमोर लेस्टे देशहरु छन् ।
ऊर्जा अभाव दोस्रो ठुलो चिन्ता
सर्वेक्षणमा २६.१ प्रतिशत उत्तरदाताले ऊर्जा अभावलाई आफ्नो प्रमुख चिन्ता बताएका छन्। यसको अर्थ, मानिसहरू ऊर्जा महँगो हुने मात्र होइन, आवश्यक समयमा पर्याप्त ऊर्जा नपाइने विषयमा पनि चिन्तित छन्।
सन् २०२४ को सर्वेक्षणसँग तुलना गर्दा ऊर्जा मूल्य र जीवनयापन खर्च बढ्ने चिन्ता केही घटेको छ। दुई वर्षअघि ५२.४ प्रतिशत उत्तरदाताले यसलाई मुख्य चिन्ता बताएका थिए भने सन् २०२६ मा यो सङ्ख्या ४४।६ प्रतिशत मा झरेको छ।
तर ऊर्जा अभावप्रतिको चिन्ता भने बढेको छ। सन् २०२४ मा २०.३ प्रतिशत मानिसले ऊर्जा अभावलाई चिन्ताको विषय बताएका थिए। सन् २०२६ मा यो बढेर २६.१ प्रतिशत पुगेको छ।
ऊर्जा सङ्कट र भूराजनीतिक घटनाको प्रभाव
पछिल्ला केही वर्षमा भएका ऊर्जा सङ्कट तथा विभिन्न भूराजनीतिक घटनाले ऊर्जा आपूर्तिमा असर पारेका छन्। यस्ता घटनाका कारण ऊर्जा अभावप्रतिको चिन्ता बढेको हुन सक्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ।
नवीकरणीय ऊर्जाको प्रयोग बढाउने प्रयास भइरहेका बेला ऊर्जा आपूर्ति भरपर्दो र सस्तो बनाइराख्नु दक्षिणपूर्वी एसियाली देशहरूका लागि महत्त्वपूर्ण विषय बनेको छ।
३ हजार ७०६ जनाको सहभागिता
सन् २०२६ को सर्वेक्षणमा दक्षिणपूर्वी एसियाका ११ सदस्य राष्ट्रका ३ हजार ७०६ जना सहभागी भएका थिए।
यस पटक पूर्वी टिमोरलाई पनि पहिलोपटक सर्वेक्षणमा समावेश गरिएको थियो। पूर्वी टिमोर आसियानको सबैभन्दा नयाँ सदस्य राष्ट्र हो।
सर्वेक्षणले दक्षिणपूर्वी एसियामा ऊर्जासम्बन्धी परिवर्तनका क्रममा मानिसहरूका लागि सस्तो ऊर्जा, पर्याप्त ऊर्जा आपूर्ति र बढ्दो जीवनयापन खर्च महत्त्वपूर्ण सरोकारका विषय रहेको देखाएको छ।
