एजेन्सी, ३१ असोज ।

स्टारलिङ्क मस्कको कम्पनी ‘स्पेसएक्स’ द्वारा सञ्चालित एक नागरिक-उपयोग उच्च-गतिको इन्टरनेट नेटवर्क हो। स्टारसिल्ड भने पेन्टागनका लागि विशेष रूपमा डिजाइन गरिएको यसकै सैन्य-स्तरीय भगिनी सेवा हो।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले युक्रेनको  (स्टारलिङ्कको सैन्य संस्करण स्टारसिल्ड ) नेटवर्किङ पहुँचमा गति सीमित गराउन आफूले कुनै निर्देशन नदिएको बताएका छन्। युक्रेनी ड्रोनको गति नियन्त्रित हुँदा रुसी आक्रमणविरुद्ध आत्मरक्षा गर्ने किभको क्षमता प्रभावित भएको समयमा ट्रम्पको यस्तो भनाइ सार्वजनिक भएको हो।

मस्कले स्टारसिल्ड नेटवर्किङ प्रणाली अमेरिकी सरकारको नियन्त्रणमा रहेको र पेन्टागन यसका लागि जिम्मेवार हुन सक्ने सङ्केत गरेका थिए। यता रोयटर्स समाचार एजेन्सीले दुई अमेरिकी अधिकारी र एक पश्चिमी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै स्टारसिल्डको गति रोक्ने आदेश ह्वाइट हाउस भित्रैबाट जारी भएको दाबी गरेको छ।

ह्वाइट हाउसबाट बाहिरिने क्रममा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, “त्यो मैले गरेको होइन र मलाई लाग्दैन कि यो स्टारलिङ्कका मालिक इलोन मस्कले गरेका हुन्।” युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले स्टारलिङ्कको इन्टरनेट गति अझै पूर्ण रूपमा पुरानै अवस्थामा नफर्किएको बताएको केही घण्टामै ट्रम्पको यो प्रतिक्रिया आएको हो।

मस्कले स्टारसिल्ड नेटवर्किङ प्रणाली अमेरिकी सरकारको नियन्त्रणमा रहेको र पेन्टागन यसका लागि जिम्मेवार हुन सक्ने सङ्केत गरेका थिए। रोयटर्स समाचार एजेन्सीले दुई अमेरिकी अधिकारी र एक पश्चिमी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै स्टारसिल्डको गति रोक्ने आदेश ह्वाइट हाउस भित्रैबाट जारी भएको दाबी गरेको छ।

स्टारलिङ्क मस्कको कम्पनी ‘स्पेसएक्स’ द्वारा सञ्चालित एक नागरिक-उपयोग उच्च-गतिको इन्टरनेट नेटवर्क हो। स्टारसिल्ड भने पेन्टागनका लागि विशेष रूपमा डिजाइन गरिएको यसकै सैन्य-स्तरीय भगिनी सेवा हो।

मङ्गलबार राति स्टारलिङ्कले अचानक सेवाको गति १०० माइल प्रतिघण्टा (१६० किमी/घण्टा) मा सीमित गरिदिएको थियो। यसका कारण सो गतिभन्दा तीव्र गतिमा उड्ने युक्रेनी ड्रोन तथा हतियारहरूले नेटवर्क सम्पर्क गुमाएका थिए। सोही राति रुसले गरेका घातक आक्रमणका कारण युक्रेनका सञ्चार तथा ऊर्जा संरचनाहरूमा क्षति पुग्दा करिब ६ लाख नागरिक विद्युतविहीन बनेका छन्।

युक्रेनले रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रहरूमा आक्रमण गर्न नछाडे गुप्तचर सूचना साझेदारी रोक्ने चेतावनी अमेरिकाले यसअघि नै दिएको थियो। रुस र अमेरिकाबिच हालै भएको विवादास्पद डिजेल सम्झौतालाई लिएर वासिङ्टन र किभबिच केही दिनयता तनाव बढ्दै गएको छ।

उक्त सम्झौताबाट क्रुद्ध बनेका जेलेन्स्कीले रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रहरूलाई पुनः निशाना बनाउन थालेका थिए। ट्रम्पले ऊर्जा संरचनामा युद्धविरामको घोषणा गरेको तीन दिनपछि युक्रेनले यो कदम चालेको थियो। यदि रुसले आक्रमण रोक्छ भने आफूले पनि रोक्ने युक्रेनको भनाइ छ, तर मस्कोले युद्धविरामको पुष्टि नगरी आक्रमण जारी राखेको छ।

शुक्रबार युरोपेली सङ्घ (EU) को शिखर सम्मेलनमा बोल्दै जेलेन्स्कीले प्रश्न गरे, “यदि मैले यसको प्रतिवाद गरिनँ भने अरू कसले गर्छ?”

यसैबिच ट्रम्पले जेलेन्स्कीसँग व्यवहार गर्न रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनभन्दा पनि “गाह्रो” भएको टिप्पणी गरेका थिए। यद्यपि, शुक्रबार उनले आफ्ना युक्रेनी समकक्षीसँग राम्रो सम्बन्ध रहेको दाबी गरे।

अन्तर्राष्ट्रिय चासो र छानबिनको माग

फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले ईयू राष्ट्रहरूले युक्रेनलाई एक्लो नछाड्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्।यसैबिच अमेरिकी सांसदहरूको समूहले नेटवर्कमा आएको यो अवरोधबारे निष्पक्ष छानबिनको माग गर्दै पत्रमा हस्ताक्षर गरेका छन्।

अमेरिकी सांसदहरूको समूहले नेटवर्कमा आएको यो अवरोधबारे निष्पक्ष छानबिनको माग गर्दै पत्रमा हस्ताक्षर गरेका छन्। “यस प्रतिबन्धले नागरिक पूर्वाधारमा हुने रुसी ड्रोन र मिसाइल आक्रमणविरुद्ध युक्रेनको रक्षात्मक क्षमता कमजोर बनाएको छ,” पत्रमा उल्लेख छ।

यसैबिच फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले ईयू राष्ट्रहरूले युक्रेनलाई एक्लो नछाड्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। ब्रसेल्समा आयोजित दुई दिने शिखर सम्मेलनको अन्त्यमा बोल्दै म्याक्रोनले अमेरिकाको सहयोगमा अन्योल देखिए पनि युरोप युक्रेनको पक्षमा दृढताका साथ उभिने बताए।

आगामी वर्ष युक्रेनको युद्ध खर्च १७४ अर्ब डलर पुग्ने अनुमान गरिएको छ, जसमध्ये रक्षा र हतियारका लागि कम्तीमा ७० अर्ब युरो ईयूबाट आवश्यक पर्ने जेलेन्स्कीले युरोपेली परिषद्लाई जानकारी दिएका छन्।