सरकारले पेश गरेका अध्यादेशबारे राष्ट्रपति कार्यालयले समय लगाएर अध्ययन गर्ने
संवैधानिक परिषदको संवैधानिक व्यवस्था आफू अनुकुल बनाउन यसअघि केपिओलीले संसदको बहुमतबाट अनुमोदन गरेर पठाएको विधेयकलाई राष्ट्रपति कार्यालयले लालमोहर नलगाई फिर्ता गरेको थियो ।
काठमाडौं, १५ वैशाख ।
शक्तिशाली सत्ताले आव्हान भैसकेको वर्षे अधिवेशन विशेष कारण देखाउँदै स्थगन गरेर अध्यादेशको बाटो लिएको छ । राष्ट्रपति कार्यालयमा मंगलबार अपराह्न सरकारले दर्ता गरेका अध्यादेशहरु राष्ट्रपति कार्यालयले अध्ययनको क्रममा रहेको जानकारी सार्वजनिक भएको छ । यता प्रमुख राजनीतिक दलहरुले सरकारले लिएको अध्यादेशको बाटोमा प्रश्न उठाउँदै तिब्र बिरोध जनाएका छन् ।
सरकारले संवैधानिक परिषद र सहकारी सम्बन्धी अध्यादेश लालमोहरका लागि राष्ट्रपति समक्ष पेश गरेको छ । राष्ट्रपति कार्यालय श्रोतका अनुसार अध्यादेशबारे राष्ट्रपति कार्यालयले समय लिएर अध्ययन गर्ने संभावना छ । दुबै अध्यादेश सरकारसँग सम्बन्धित भएकोले यस अघिका निर्णयहरु समेतलाई ध्यानमा राख्दै अध्यादेशबारे निर्णय हुने श्रोतले बतायो ।
स्पष्ट बहुमत पाएको सरकार किन अध्यादेश अघि सार्देछ भन्ने प्रश्न राजनीतिक वृतमा गहिरो चासोको विषय बनेको छ । संवैधानिक परिषद प्रधानमन्त्रीको अध्यक्षतामा रहेको हुन्छ र समितिमा अन्य ५ जना सदस्य हुन्छन् । प्रधानमन्त्री, प्रधानन्यायाधीस, प्रतिनिधिसभाको सभामुख, राष्ट्रियसभाको अध्यक्ष, प्रतिपक्षी दलको नेता र उपसभामुख रहेको परिषद हुन्छ । सवैधानिक परिषदले
संवैधानिक पदहरुमा नियुक्ति गर्ने लगायतका प्रावधान छन् ।
संवैधानिक परिषदमा प्रधानमन्त्री अल्पमतमा पर्ने अवस्थाको आंकलन गर्दे अध्यादेश मार्फत आफ्नो अनुकुल निर्णय गर्ने बनाउन अध्यादेशको बाटो लिएको हुनसक्ने देखिन्छ । प्रधानमन्त्री,
प्रतिनिधिसभाका सभामुख रास्वपाका हुन् । त्यस्तै सहकारी सम्बन्धी मामला राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछानेसँग जोडिएको कानून हो । रवि लामिछाने जोडिएको सहकारीको ठूलो परिणामको रकम हिनामिना सम्बन्धी मुद्धा न्यायीक निरुपणको विषय बनेको छ। जुन चलिरहेको छ, टुंगो लागेको छैन ।
राष्ट्रपति कार्यालयले अध्ययनकालागि कति समय लगाउने हो र के निर्णय दिने हो ? त्यसबारे एकिन गर्न मिल्दैन ।
यस अघि केपि ओली प्रधानमन्त्री भएको समयमा पनि संवैधानिक परिषदका प्रावधान संसदबाट विधेयक अनुमोदन गरेर लालमोहरका लागि पठाएको थियो । ओलीले ३ जनाको बहुमत भएमा संवैधानिक परिषदको निर्णय मान्य हुने कानून बनाउने प्रयास गरेका थिए । राष्ट्रपति कार्यालयले ओलीले पेश गरेको विधेयकमा लालमोहर नलगाई फिर्ता गरेको थियो ।
संसद बैंठक नभएको समयमा सरकारले अध्यादेश ल्याउन सक्छ । यता राष्ट्रपतिको त्यस्तो अध्यादेश अनुमोदन गर्ने वा फिर्ता पनि पठाउनसक्ने संवैधानिक प्रावधान छ ।
संसदको अधिवेशन ढिलोमा जेठ पहिलो सातासम्ममा बोलाउनै पर्ने हुन्छ । जेठ १५ मा आर्थिक वर्षको बजेट अर्थमन्त्रीले सयुक्त संसदमा पेश गर्ने पर्ने वाध्यता छ । त्यसबाहेक सरकारको नीति तथा कार्यक्रम तथा आर्थिक सर्भेक्षण पनि संसदमा पेश गर्नुपर्ने हुन्छ ।
संसद अधिवेशनको संघारमा अध्यादेशबाट निम्तिएको पेचिलो राजनीतिको पटाक्षेप कसरी हुने हो ? त्यो आफ्नो ठाउँमा छ । यो राजनीतिक घटनाले रास्वपा सरकार प्रतिपक्षीसँग समन्वय गर्ने भन्दा पनि उनीहरुलाई सीमान्तकृत गर्र्दे जाने मनोविज्ञानमा रहेको देखिन्छ ।

